(Áp dụng từ năm 2026 theo Luật số 109/2025/QH15, Nghị định 68/2026/NĐ-CP, Thông tư 152/2025/TT-BTC và Thông tư 18/2026/TT-BTC)

PHÂN BIỆT NHANH NHÓM 1 VÀ NHÓM 2

NHÓM 1:

– Doanh thu năm: Dưới 500 triệu

– Thuế GTGT: Không chịu thuế

– Thuế TNCN: Không phải nộp

– Nghĩa vụ: Thông báo doanh thu

– Sổ sách: Sổ S1a-HKD

– Hóa đơn: Không được dùng

NHÓM 2:

– Doanh thu năm: Trên 500 triệu – 3 tỷ

– Thuế GTGT: Tỷ lệ % trên doanh thu (1%-5%)

– Thuế TNCN: Có 2 cách tính

– Nghĩa vụ: Kê khai và nộp thuế

– Sổ sách: Sổ S2a-HKD hoặc 4 sổ

– Hóa đơn: Bắt buộc nếu doanh thu trên 1 tỷ

NHÀ HÀNG, QUÁN ĂN THUỘC NHÓM NÀO?

Theo quy định, nhà hàng, quán ăn được xác định như sau:

– Quán ăn tự phục vụ, bán mang về (chủ yếu bán hàng hóa là đồ ăn):

+ Thuộc nhóm “Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa”

+ Thuế GTGT 3%

+ Thuế TNCN (cách 1) 1,5%

– Nhà hàng có phục vụ, nhân viên (chủ yếu là dịch vụ):

+ Thuộc nhóm “Dịch vụ”

+ Thuế GTGT 5%

+ Thuế TNCN (cách 1) 2%

Lưu ý: Nếu quán ăn có doanh thu trên 3 tỷ sẽ chuyển sang nhóm 3 với thuế suất TNCN 17% trên lợi nhuận.

CÁCH TÍNH THUẾ CHO NHÓM 1

Công thức:

Không phải nộp thuế GTGT và TNCN

Nhưng vẫn phải:

– Ghi sổ S1a-HKD hàng ngày

– Thông báo doanh thu với cơ quan thuế

Ví dụ:

Chị Lan bán quán phở nhỏ, doanh thu năm 2026 dự kiến 400 triệu đồng.

– Thuộc nhóm 1 ⇒ Không phải nộp thuế

– Việc cần làm:

– Ghi chép doanh thu hàng ngày vào sổ S1a

– Nộp thông báo doanh thu 6 tháng đầu năm trước 31/7/2026

– Nộp thông báo doanh thu cả năm trước 31/1/2027

CÁCH TÍNH THUẾ CHO NHÓM 2

Nhóm 2 có 2 cách tính thuế TNCN để lựa chọn:

CÁCH 1: Tính thuế trên doanh thu tính thuế (ĐƠN GIẢN NHẤT)

– Thuế GTGT = Doanh thu × Tỷ lệ % GTGT

– Thuế TNCN = (Doanh thu – 500 triệu) × Thuế suất TNCN (theo ngành nghề)

CÁCH 2: Tính thuế trên thu nhập tính thuế (DÀNH CHO AI CÓ ĐỦ HÓA ĐƠN CHI PHÍ)

– Thuế GTGT = Doanh thu × Tỷ lệ % GTGT

– Thuế TNCN = (Doanh thu – Chi phí hợp lệ) × 15%

VÍ DỤ CỤ THỂ CHO NHÀ HÀNG, QUÁN ĂN

Trường hợp 1: Quán phở nhà chị Hoa (doanh thu 1,8 tỷ/năm, chọn cách 1)

– Doanh thu năm: 1.800.000.000

– Thuế GTGT (dịch vụ ăn uống) = 1,8 tỷ × 5% = 90.000.000

– Thuế TNCN = (1,8 tỷ – 500 triệu) × 2% = 26.000.000

– Tổng thuế phải nộp = 116.000.000

Trường hợp 2: Quán cơm tấm anh Tuấn (doanh thu 2,5 tỷ/năm, chọn cách 2)

– Anh Tuấn thu thập được hóa đơn đầu vào 1,9 tỷ (thực phẩm, gas, thuê mặt bằng…)

– Doanh thu năm: 2.500.000.000

– Thuế GTGT = 2,5 tỷ × 5% = 125.000.000

– Lợi nhuận (Doanh thu – Chi phí) = 2,5 tỷ – 1,9 tỷ = 600.000.000

– Thuế TNCN = 600 triệu × 15% = 90.000.000

– Tổng thuế phải nộp = 215.000.000

So sánh:

– Cùng doanh thu 2,5 tỷ, nếu không có hóa đơn chi phí, thuế TNCN sẽ là (2,5 tỷ – 500tr) × 2% = 40 triệu? Không! Nếu chọn cách 1 mà doanh thu trên 2 tỷ thì vẫn áp dụng thuế suất 2%. Nhưng nếu chọn cách 2 mà không có chi phí thì sẽ tính trên toàn bộ doanh thu × 15% (cao hơn rất nhiều).

– Có ít chi phí hoặc khó lấy hóa đơn ⇒ Chọn cách 1

– Có nhiều chi phí, đủ hóa đơn ⇒ Chọn cách 2

CÁCH GHI SỔ S1a-HKD (DÀNH CHO NHÓM 1)

Mẫu sổ S1a-HKD có các cột: Ngày tháng – Diễn giải – Số tiền

Ví dụ:

01/01/2026 – Bán hàng ngày – 2.500.000

02/01/2026 – Bán hàng ngày – 3.200.000

………..

Tổng cộng – 400.000.000

Cách ghi:

· Cột A (Ngày tháng): Ghi ngày phát sinh doanh thu

· Cột B (Diễn giải): Ghi nội dung như “Bán hàng ngày”, “Doanh thu quán”,…

· Cột 1 (Số tiền): Ghi tổng tiền bán được trong ngày

· Cuối năm: Cộng tổng để làm căn cứ thông báo doanh thu

Mẹo: Có thể ghi gộp cuối tuần nếu ít thời gian, nhưng tốt nhất nên ghi hàng ngày để tránh sót.

CÁCH GHI SỔ S2a-HKD (DÀNH CHO NHÓM 2 CHỌN CÁCH 1)

Mẫu sổ S2a-HKD (kê khai theo ngành nghề):

1. Ngành hàng hóa

Bán hàng tháng 1 – 150.000.000

· … – …

Tổng cộng (1) – 800.000.000

Thuế GTGT (1%) – 8.000.000

Thuế TNCN (0,5%) – (800tr-500tr) × 0,5% = 1.500.000

2. Ngành dịch vụ ăn uống

· Bán hàng tháng 1 – 200.000.000

· … – …

· Tổng cộng (2) – 1.000.000.000

· Thuế GTGT (5%) – 50.000.000

· Thuế TNCN (2%) – (1 tỷ đã tính? Cần tổng hợp cuối năm)

Tổng số thuế phải nộp – …

Cách ghi chi tiết:

Bước 1: Xác định các ngành nghề kinh doanh (ví dụ: vừa bán hàng tạp hóa, vừa bán đồ ăn)

Bước 2: Mỗi lần có doanh thu, ghi vào đúng nhóm ngành nghề

– Ghi số hiệu, ngày tháng chứng từ (nếu có)

– Ghi diễn giải: “Bán hàng ngày”, “Doanh thu quán”,…

– Ghi số tiền vào cột tương ứng

Bước 3: Cuối quý, tổng hợp doanh thu từng nhóm ngành, tính thuế GTGT và TNCN

Bước 4: Ghi tổng số thuế phải nộp vào dòng cuối cùng

Lưu ý quan trọng: Thuế TNCN nhóm 2 cách 1 được tính trên tổng doanh thu cả năm trừ 500 triệu, nhưng khi khai theo quý bạn vẫn phải tạm nộp. Đến cuối năm quyết toán sẽ điều chỉnh.

CÁC MỐC THỜI GIAN QUAN TRỌNG NĂM 2026

20/04/2026

– Nộp thông báo tài khoản ngân hàng (Mẫu 01/BK-STK) – Nhóm 1, 2, 3, 4;

– Nộp bảng kê hàng tồn kho (nếu khai thuế theo tháng) – Nhóm 2 (chọn cách 2) và Nhóm 3, 4

30/04/2026

Nộp tờ khai thuế quý 1/2026 (Mẫu 01/CNKD) – Nhóm 2, 3, 4

31/07/2026

– Nộp thông báo doanh thu 6 tháng đầu năm (Mẫu 01/TKN-CNKD) – Nhóm 1;

– Nộp tờ khai thuế quý 2/2026 (Mẫu 01/CNKD) – Nhóm 2, 3, 4;

– Nộp tờ khai thuế 6 tháng đầu năm (nếu chọn khai 2 lần/năm) – Cá nhân cho thuê tài sản

30/10/2026

Nộp tờ khai thuế quý 3/2026 (Mẫu 01/CNKD) – Nhóm 2, 3, 4

31/01/2027

– Nộp thông báo doanh thu cả năm 2026 (Mẫu 01/TKN-CNKD) – Nhóm 1

– Nộp tờ khai thuế quý 4/2026 và tổng hợp năm – Nhóm 2, 3, 4

– Nộp tờ khai thuế 6 tháng cuối năm 2026 – Cá nhân cho thuê tài sản

31/03/2027

– Nộp tờ khai quyết toán thuế TNCN năm 2026 (Mẫu 02/CNKD-TNCN-QTT) – Nhóm 2 (chọn cách 2), Nhóm 3, 4

CÁCH LƯU TRỮ SỔ SÁCH

Theo Thông tư 152/2025/TT-BTC, hộ kinh doanh cần lưu ý:

Hình thức lưu trữ

– Điện tử: File Excel, phần mềm kế toán, scan đơn

– Giấy: Sổ in, hóa đơn giấy, chứng từ gốc

– Có thể chọn 1 trong 2 hoặc kết hợp cả hai

Thời gian lưu trữ

– Sổ sách kế toán: Tối thiểu 5 năm

– Hóa đơn, chứng từ: Theo quy định của pháp luật về thuế

Cách lưu trữ khoa học

Theo năm: Mỗi năm một bộ hồ sơ riêng

Theo quý: Trong năm, lưu theo từng quý để dễ tìm

Sắp xếp:

– Sổ sách kế toán (S1a, S2a,…)

– Tờ khai thuế đã nộp

– Hóa đơn đầu vào (nếu có)

– Chứng từ thanh toán, sao kê ngân hàng

Lưu ý đặc biệt

Với nhóm 1: Chỉ cần lưu sổ S1a và tờ khai đã nộp

Với nhóm 2: Cần lưu đầy đủ hóa đơn, chứng từ để phục vụ quyết toán cuối năm

Khuyến cáo: Nên scan và lưu file điện tử tất cả chứng từ để phòng trường hợp mất mát.

HỎI ĐÁP NHANH

HỎI: Làm sao biết nhà hàng mình thuộc nhóm 1 hay nhóm 2?

ĐÁP: Căn cứ vào tổng doanh thu năm trước hoặc dự kiến năm nay

– Dưới 500 triệu ⇒ Nhóm 1

– Trên 500 triệu – 3 tỷ ⇒ Nhóm 2

– Trên 3 tỷ ⇒ Nhóm 3 (cần tư vấn riêng)

HỎI: Quán ăn nhà em doanh thu 600 triệu/năm thì thuế suất bao nhiêu?

ĐÁP: Em thuộc nhóm 2, được chọn 1 trong 2 cách

Cách 1 (dễ):

– Thuế GTGT = 600tr × 3% (nếu bán mang về) hoặc × 5% (nếu có phục vụ);

– Thuế TNCN = (600tr – 500tr) × 1,5% hoặc 2% = từ 1,5 triệu đến 2 triệu

– Cách 2 (khó): Cần có hóa đơn chi phí mới biết chính xác

HỎI: Em chọn cách 1, vậy mỗi quý khai thuế thế nào?

ĐÁP: Mỗi quý em làm tờ khai mẫu 01/CNKD, kê khai doanh thu quý đó. Ví dụ quý 1 doanh thu 150 triệu

– Thuế GTGT tạm nộp = 150tr × 3% = 4,5 triệu

– Thuế TNCN tạm nộp = 150tr × 1,5% = 2,25 triệu (tạm thời chưa trừ 500tr)

Đến cuối năm, tổng doanh thu 600tr, tính lại

– Thuế TNCN thực nộp = (600tr – 500tr) × 1,5% = 1,5 triệu;

– Nếu các quý đã tạm nộp tổng 9 triệu, em sẽ được hoàn lại 7,5 triệu hoặc bù trừ năm sau.

HỎI: Em quên không ghi sổ S1a, giờ cuối năm làm sao?

ĐÁP: Nhóm 1 có thể ghi lại căn cứ vào

– Sao kê ngân hàng (nếu khách chuyển khoản)

– Sổ ghi chép tay, giấy tờ tạm thời

– Phần mềm quản lý bán hàng

Quan trọng là phải ghi trung thực và lưu giữ để đối chiếu khi cần.

HỎI: Nhà em vừa bán hàng tạp hóa (thuế GTGT 1%, TNCN 0,5%) vừa bán đồ ăn (thuế GTGT 3%, TNCN 1,5%) thì ghi sổ S2a thế nào?

ĐÁP: Em ghi riêng từng dòng cho mỗi nhóm ngành nghề trong cùng một cuốn sổ S2a

– 1. Hàng hóa (tạp hóa): Doanh thu tháng 1 – 50.000.000, … Tổng cộng 600.000.000

– 1. Dịch vụ ăn uống: Doanh thu tháng 1 – 100.000.000, … Tổng cộng 1.200.000.000

Cuối năm, tổng doanh thu 1,8 tỷ, cách tính thuế TNCN

– Cách 1: (1,8 tỷ – 500tr) × 1,5% = 19,5 triệu

– Hoặc tính theo tỷ lệ doanh thu từng ngành? Không, thuế suất TNCN theo cách 1 là áp dụng chung cho tổng doanh thu, nhưng phải xác định ngành nghề chính. Nếu doanh thu ăn uống cao hơn thì lấy thuế suất 1,5%, nếu tạp hóa cao hơn thì lấy 0,5%.

HỎI: Nếu em chọn cách 2 (tính trên lợi nhuận) thì cần những chi phí gì?

ĐÁP: Các chi phí được trừ gồm

– Nguyên liệu thực phẩm (có hóa đơn)

– Gas, than, điện, nước (hóa đơn)

– Thuê mặt bằng (hợp đồng, chứng từ)

– Lương nhân viên (bảng lương, chuyển khoản)

– Khấu hao bàn ghế, tủ lạnh, bếp (có hóa đơn mua)

Lưu ý: Tất cả chi phí từ 5 triệu trở lên phải chuyển khoản mới được tính.

HỎI: Em đã nộp tờ khai rồi, muốn xem lại thì làm sao?

ĐÁP: Vào trang dịch vụ công → Đăng nhập → Chọn “Tra cứu hồ sơ” → “Tra cứu hồ sơ đã nộp” → Nhập mã xác nhận → Tìm kiếm. Hệ thống sẽ hiển thị tờ khai và tình trạng xử lý.

HỎI: Em muốn ủy quyền cho người khác nộp tờ khai được không?

ĐÁP: Được. Em cần làm giấy ủy quyền và người được ủy quyền phải đăng ký với cơ quan thuế. Hoặc đơn giản hơn, em có thể thuê dịch vụ kế toán chuyên nghiệp.

HỎI: Mức phạt nếu chậm nộp tờ khai là bao nhiêu?

ĐÁP: Theo Luật Quản lý thuế

– Chậm nộp tờ khai: Phạt từ 2-5 triệu tùy mức độ

– Chậm nộp tiền thuế: Tính lãi 0,03%/ngày trên số tiền chậm nộp

HỎI: Em có thể nộp tờ khai giấy thay vì online không?

ĐÁP:

– Khuyến khích: Nộp online (nhanh, tiện, được hỗ trợ)

– Trường hợp đặc biệt: Người cao tuổi, khuyết tật, vùng sâu xa có thể nộp giấy trực tiếp tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã

HỎI: Mẫu 01/BK-STK là gì và ai phải nộp?

ĐÁP:

– Mẫu 01/BK-STK: Thông báo số tài khoản ngân hàng/số hiệu ví điện tử

– Ai phải nộp: Tất cả HKD, CNKD (cả nhóm 1, 2, 3, 4)

– Hạn nộp: 20/04/2026 đối với HKD đang hoạt động

CÒN THẮC MẮC?

Nếu bạn có tình huống cụ thể khác với những gì đã được giải đáp, vui lòng

Để lại COMMENT bên dưới bài viết với đầy đủ thông tin

· Ngành nghề kinh doanh

· Doanh thu dự kiến

· Hình thức kinh doanh (online, offline, cho thuê…)

· Câu hỏi cụ thể bạn cần hỗ trợ

Hoặc liên hệ trực tiếp qua số hotline:

+84 262 8582 345 để được chuyên gia tư vấn chi tiết cho trường hợp riêng của bạn.

Bài viết được tổng hợp từ các văn bản: Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, Nghị định 68/2026/NĐ-CP, Thông tư 152/2025/TT-BTC, Thông tư 18/2026/TT-BTC và Sổ tay hướng dẫn HKD của Cục Thuế.

https://www.facebook.com/evanusbmt